مرکز آموزشی و درمانی شهدای هفتم تیر

در راستای اجرای پویش ملی آگاهی‌بخشی درباره پیشگیری از سرطان و به منظور ارتقای سواد سلامت جامعه، روابط عمومی مرکز آموزشی، پژوهشی و درمانی شهدای هفتم تیر، گفت‌وگویی با دکتر سیدمحمد آقایی‌نژاد، متخصص علوم تغذیه و رژیم‌درمانی و مسئول واحد توسعه پژوهش‌های بالینی این مرکز، انجام داده است.

آقایی‌نژاد در ابتدای این گفت‌وگو با اشاره به نقش سبک زندگی در پیشگیری از سرطان اظهار کرد: بخش قابل توجهی از سرطان‌ها با اصلاح شیوه زندگی قابل پیشگیری هستند و مصرف الکل یکی از مهم‌ترین عوامل خطر قابل

 تغییر در این زمینه به شمار می‌رود.

وی افزود: برخلاف برخی باورهای نادرست، الکل تنها یک نوشیدنی نیست، بلکه از سوی آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان (IARC) به عنوان ماده سرطان‌زای قطعی برای انسان معرفی شده است. شواهد علمی نشان می‌دهد مصرف الکل خطر ابتلا به سرطان‌های دهان، حلق، حنجره، مری، کبد، روده بزرگ و راست‌روده و همچنین سرطان پستان را افزایش می‌دهد و با افزایش میزان و مدت مصرف، این خطر نیز بیشتر می‌شود.

الکل؛ کالری بدون ارزش غذایی

مسئول واحد توسعه پژوهش‌های بالینی بیمارستان شهدای هفتم تیر با بیان اینکه الکل هیچ ارزش تغذیه‌ای ضروری برای بدن ندارد، گفت: هر گرم الکل حدود ۷ کیلوکالری انرژی تولید می‌کند، اما این انرژی فاقد پروتئین، ویتامین‌ها، مواد معدنی و سایر مواد مغذی مورد نیاز بدن است؛ به همین دلیل از آن با عنوان "کالری توخالی" یاد می‌شود. مصرف این نوع کالری علاوه بر افزایش احتمال اضافه‌وزن، می‌تواند جایگزین غذاهای سالم و مغذی در رژیم غذایی افراد شود.

کمبود ریزمغذی‌ها؛ پیامد پنهان مصرف الکل

آقایی‌نژاد یکی از مهم‌ترین اثرات تغذیه‌ای مصرف الکل را ایجاد یا تشدید کمبود ریزمغذی‌ها دانست و اظهار کرد: مصرف مداوم الکل باعث کاهش اشتها و اختلال در جذب و متابولیسم برخی ویتامین‌ها و مواد معدنی می‌شود و در نتیجه احتمال کمبود موادی مانند فولات، تیامین (ویتامین B1)، ویتامین B6، ویتامین A، ویتامین D، روی و منیزیم افزایش می‌یابد.

وی ادامه داد: این ریزمغذی‌ها نقش مهمی در حفظ سلامت سلول‌ها، عملکرد مناسب سیستم ایمنی و ترمیم آسیب‌های وارد شده به DNA دارند و کمبود آن‌ها می‌تواند زمینه را برای بروز و پیشرفت سرطان فراهم کند.

آسیب به DNA و افزایش التهاب

این متخصص علوم تغذیه با اشاره به سازوکارهای زیستی اثر الکل بر بروز سرطان گفت: الکل در بدن به ماده‌ای به نام استالدهید تبدیل می‌شود که می‌تواند به DNA سلول‌ها آسیب برساند. همچنین مصرف الکل موجب افزایش استرس اکسیداتیو و التهاب مزمن در بدن می‌شود؛ دو عاملی که نقش مهمی در آغاز و پیشرفت سرطان دارند. اگر این شرایط با دریافت ناکافی آنتی‌اکسیدان‌ها از طریق رژیم غذایی همراه باشد، توان دفاعی بدن در برابر این آسیب‌ها کاهش می‌یابد.

الگوی غذایی ناسالم، عامل تشدیدکننده خطر

وی افزود: افرادی که الکل مصرف می‌کنند، معمولاً الگوی غذایی سالمی نیز ندارند. مصرف کمتر میوه و سبزیجات، دریافت ناکافی فیبر غذایی و مصرف بیشتر غذاهای فرآوری‌شده، گوشت‌های فرآوری‌شده و نوشیدنی‌های شیرین در این افراد شایع‌تر است و این عوامل در کنار مصرف الکل، احتمال ابتلا به سرطان را افزایش می‌دهد.

انتخاب‌های سالم، سرمایه‌گذاری برای آینده

آقایی‌نژاد در پایان با تأکید بر نقش پیشگیری در کاهش بار بیماری‌های غیرواگیر خاطرنشان کرد: پرهیز از مصرف الکل، رعایت رژیم غذایی متعادل و سرشار از میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل و حبوبات، محدود کردن مصرف گوشت‌های فرآوری‌شده، حفظ وزن مناسب و انجام فعالیت بدنی منظم از مهم‌ترین راهکارهای تغذیه‌ای برای کاهش خطر ابتلا به سرطان هستند. انتخاب‌های سالم امروز، تضمین‌کننده سلامت فردا و سرمایه‌ای ارزشمند برای آینده خواهد بود.